Terwijl digitale mogelijkheden toenemen en e-commerce – ook in b2b – groeit, zien we ook concentratie en een wedloop om fysieke vestigingen, zeker in de ijzerwarenhandel. Partijen nemen elkaar over, buitenlandse spelers treden toe en outsiders loeren op de marges in ijzerwaren. Oude structuren en ‘lijntjes’ gelden steeds minder in de versnipperde en dynamische markt. Een overzicht van recente ontwikkelingen.

Toen Isero-moeder Grafton ijzerwarengigant Polvo overnam, werd Destil in één klap op achterstand gezet in de wedloop om het grootste netwerk van fysieke vestigingen. Tot dat moment hadden de drie giganten Isero, Polvo en Destil ongeveer evenveel vestigingen en kwamen ze elkaar regelmatig tegen in overnametrajecten.

Traditionele lijntjes

Isero was na de overname van Gerritse door de investeerders van H2-management uitgegroeid in de combinatie met onder andere Van der Winkel en Breur Ceintuurbaan en had als Ferney-lid de kortste lijntjes naar andere ijzerwarenhandelaren in die inkoopcombinatie. Destil en Polvo waren allebei lid van Zevij-Necomij, waarbij Polvo lid was van de oude garde binnen de Necomij. Zo liepen er dus allerlei – traditionele – lijntjes die soms nog wel, maar vaak ook niet meer gevolgd werden. Toen de gebroeders Olthof hun groothandel Gunters en Meuser aan Isero verkochten, werd dat briesend ‘hoogverraad’ genoemd in Necomij-kringen. Voorheen verkochten de ‘ouwe-jongens-krentenbrood’ namelijk vooral aan elkaar, zoals Van Enckevort – ‘logischerwijs’ – later naar Necomij-collega Polvo ging.

Slim en curieus

Toen Grafton later collega-gigant Polvo overnam, had dat verschillende gevolgen. Ten eerste groeide de groep van Isero ineens enorm. Ten tweede verhuisde Grafton zijn nieuwe aanwinst Polvo van inkoopcombinatie Zevij-Necomij naar Ferney, waar Grafton-dochter Isero al lid van was. Ten derde verloor de Necomij-groep – onderdeel van Zevij-Necomij – met Polvo een flink deel van het volume voor het eigen Ivana-merk. Want dat gunden ze ‘natuurlijk’ niet meer aan Polvo, nu het lid van een andere club was geworden. Dat Necomij dat gat in het Ivana-volume opvulde met Destil was even slim als curieus. Als voormalig concurrent kon Destil nu Ivana oogsten waar Polvo dat eigen merk al die jaren in het verzorgingsgebied gezaaid had.

Gevulde overnamekas

Ondertussen gingen ook andere groothandels in ijzerwaren samen. Binnen Mastermate, een coöperatie van familiebedrijven, zagen we onderlinge overnames waardoor de power binnen die groep zich concentreerde. Onlangs ging de 41e Mastermate-vestiging open en met een eigen DC heeft Mastermate de faciliteiten voor verdere groei inmiddels voor elkaar. Een groothandel als Dozon (8 vestigingen) nam collega Töniës uit Enschede over en voegde webshop Gereedschappelijk toe aan de familie. Ondertussen viel te horen dat Dozon de overnamekas vulde om toe te kunnen slaan op de acquisitiemarkt als zich kansen aanboden. Ook Van Buuren (11 vestigingen) acquireerde stevig. Niet toevallig ook in het gebied van Dozon: Neele en Knoef. Ook andere collega’s lieten hun netwerk groeien, hetzij door overname, hetzij met een nieuwe, eigen vestiging. Zo nam Voskamp collega Hoen over – de 18e vestiging in het Voskamp-netwerk – en opende Raadsma een vijfde vestiging (Emmeloord).

Veranderde dwarsverbanden

Zo verandert de markt en wijzigen de dwarsverbanden steeds verder. Waar je voorheen kon uittekenen wie-met-wie en wanneer, is de matrix nu veel complexer geworden. Neem inkoopcombinatie Ferney-Group: daar was Isero jarenlang de ‘opkoper’, zeker met Polvo ook binnen de Grafton-familie. Maar op het overname-speelveld meldde zich ineens ook het Belgische Lecot. Lecot – zelf ook Ferney-lid – zinde op een entree in Nederland en had een scenario klaarstaan voor de uitrol van eigen vestigingen toen ze plotseling Biermans kon overnemen. Daarmee is Lecot nog niet klaar met groeien in Nederland, al hebben ze voorlopig de handen vol aan de integratie van Biermans in de Lecot-familie.

Nieuwe spelers op veld

Voeg aan het spelveld intussen ook gerust BMN IJzerwaren toe. Eveneens lid van Ferney, maar met een andere oorsprong dan de andere Ferney-leden. BMN is een bouwmaterialenhandel met een ex-Isero-man als directeur en met een oogje op de ijzerwarenhandel, die ze benaderen met de specifieke formule van BMN IJzerwaren. Deze staat onder leiding van formulemanager Robert Jan Kennis, doorgewinterd in de handel bij, jawel, Isero. Met vestigingen in Tilburg (2021) en Arnhem (2021) gaf BMN een vervolg aan de eerste BMN IJzerwaren in Den Helder (2019). En met nieuwe vestigingen op stapel in Rotterdam en Amsterdam, nam BMN ook nog twee bestaande collega’s over: Ferney-collega De Jong en Roos (twee vestigingen) en Jonker Deurmontage. Ziedaar weer een nieuwe speler op de markt voor overnames in de ijzerwarenhandel.

Schaal in combinaties

Op het gebied van schaalvergroting in de versnipperde ijzerwarenmarkt hebben we het dan nog niet eens gehad over de inkoopcombinaties. Transferro meldde zich als lid aan bij Zevij-Necomij, waardoor de Transferro-leden de Zevij-Necomij-condities nu combineren met de services van Transferro en Transferro-lid Veris/Bouwcenter nu een club deelt met Zevij-Necomij-lid Bouwmaat. Of waar kleinere Transferro-leden als Van Rossum (Zwolle) en Van de Fliert (Barneveld) nu uit dezelfde ruif putten als Zevij-Necomij-lid Destil.

Om nog maar niet te spreken van de groei die multinationals
in ons land inzetten. Kijk naar het Duitse Würth dat inmiddels 35 shops heeft, of naar Toolstation dat autonoom zijn netwerk uitbreidt. De Britten hebben inmiddels meer dan 60 fysieke shops in ons land en zien potentie voor ruim 150 vestigingen.

Pull the kill-switch

Ook werd ondertussen bekend dat Manutan loert op de Nederlandse ijzerwarenhandel. Manutan, denk je dan? Kennen we die niet van het voormalige Overtoom? Van de kantoor-en magazijninrichting? Inderdaad: Manutan is in het Verenigd Koninkrijk al enige jaren actief met de e-commerce-ijzerwarenhandel ironmongerydirect.co.uk. Die webshop namen ze over en bouwden ze uit en dat groeispel zouden ze in Nederland en in de regio Duitsland, Zwitserland en Oostenrijk willen herhalen.

Waarom Nederland? “De Nederlandse markt van ijzerwarenhandelaren is nog behoorlijk gefragmenteerd, kent veel familiebedrijven die ‘well-established’ zijn en is met de hoge marges heel rendabel”, klinkt het uit Manutan-kringen. En: “Juist daardoor zijn de meeste bedrijven niet ‘willing to pull the kill-switch themselves’.” Wat betekent dat precies? “Dat ze er niet zomaar mee ophouden en ook niet zelf de hand zullen slaan aan hun eigen hoge marges.” Ziedaar dé drijfveer achter al deze overname-ontwikkelingen in ijzerwaren. 

Benieuwd naar de dwarsverbanden in de bouwmaterialenhandel, houthandel en ijzerwarenhandel?

Naar de trends, de sleutelfunctionarissen, de kerngegevens, de marktcijfers en achtergrondverhalen?

Check dan MIXpro’s [Business Update Bouwgroothandel] via www.mixpro.nl/update.