Sakol over '25 en '26

Jan-Hein de Laat is de eerste in de jaarlijkse reeks gesprekken die MIXpro voerde met leiders van inkoopcombinaties en handelsgroepen. “Dan zet je wel meteen de toon,” zegt hij met een glimlach. Die toon is nuchter, soms voorzichtig, maar inhoudelijk scherp. Zeker waar het gaat over marge, kosten en de houdbaarheid van het huidige verdienmodel in de bouwgroothandel. 

Boven verwachting, maar met zorgen 

Over 2025 is De Laat in de basis positief. “Wat omzetontwikkeling betreft hebben we eigenlijk wel boven onze verwachtingen gepresteerd. Daar zijn we heel tevreden over.” Ook ten opzichte van het budget kwam Sakol beter uit dan vooraf gedacht. Tegelijkertijd is dat maar één kant van het verhaal. “Vorig jaar (2024) was iedereen ontevreden over hoe de marge zich ontwikkelde. Dat was echt een speerpunt binnen de groep.” Die trend noemt hij ronduit ongezond. “Een trend die gebroken moest worden. Maar dat hebben we dit jaar (in 2025) niet kunnen keren.” 

"Een trend die gebroken moest worden"

De kern van het probleem zit volgens De Laat in de combinatie van stabiele volumes, beperkte prijsruimte en stevig stijgende kosten. “We hadden geschat dat de markt in volume redelijk gelijk zou blijven. Ik denk dat dat ook wel het geval is, al zijn wij wel wat gegroeid.” 

Prijs werkt niet overal 

Prijsontwikkeling verschilt sterk per segment, ziet De Laat. “Het vurenhout is bijvoorbeeld significant duurder geworden. Maar zulke prijsstijgingen zagen we zeker niet overal. Grote prijsstijgingen geven spanning. “We kunnen verhogingen aan onze inkoopkant niet altijd meenemen aan onze verkoopkant. En zelfs waar dat theoretisch wel zou kunnen, werkt de markt niet mee. Dat is zeker een zorg”, zegt De Laat.

"Kansen om wél met elkaar te werken aan margeverbetering"

Volgens hem is dat extra pijnlijk in segmenten waar schaarste begint op te treden. “Als er schaarste is, dan biedt dat op z’n minst kansen om wél met elkaar te werken aan margeverbetering.” Maar ook daar gebeurt het nauwelijks. “Het gaat in onze branche standaard nog steeds op de scherpst van de snede.” 

‘Dat is ongezond voor de sector’ 

Die reflex op scherpte baart hem zorgen. “Dat is ongezond. Dat is niet wat de sector nodig heeft.” Waarom lukt het dan niet die reflex los te laten? De Laat is diplomatiek, maar eerlijk. “Uiteindelijk houdt iedereen elkaar scherp.” Lachend: “Sakol is daar zelf heus ook onderdeel van.” Hij ziet het als een branchebreed patroon. “Dit is gewoon hoe we er in heel de branche mee omgaan. Maar daarmee missen we wel kansen. Als je de marge al niet vasthoudt in segmenten met schaarste, dan weten we nooit met elkaar marge te verbeteren. En dat terwijl de kosten juist wél structureel stijgen. Dan hebben we allemaal uiteindelijk een ingewikkeld bedrijfsmodel.” 

Kosten lopen onverbiddelijk door 

Over kostenontwikkeling is De Laat helder, al kan hij die voor de Sakol-groep als totaal niet goed kwantificeren. “Simpelweg omdat het per lid en per product te veel verschilt. Maar de richting is duidelijk. Het is geen geheim dat vastgoed duurder is geworden. Machines duurder. Software duurder. En loonkosten zijn flink gestegen.” Daar komt in 2026 nog iets bij: transport. “Er komt een nieuwe heffing op transport voor de tweede helft van het komend jaar.” Details kent hij nog niet, maar de impact wel. “Er gaan inschattingen rond dat de transportkosten met zo’n 10% stijgen. Gigantisch.” 

Investeringen onder druk 

Die kostenstijging raakt direct aan de investeringsruimte van ondernemers. “De beweging richting andere vervoersmethodes vergt investeringskracht. En die ruimte zit uiteindelijk onderaan de streep en als marges onder druk staan en kosten blijven stijgen, wordt die ruimte kleiner. “Dan verklein je uiteindelijk die investeringsruimte.” Dat ziet De Laat niet als een probleem van Sakol alleen. “Ik denk wel dat dat in de hele branche gaande is.” 

Vooruitblik 2026: stabiel, maar spannend 

Voor 2026 verwacht De Laat geen grote marktopleving. “We verwachten eigenlijk wederom een stabiele markt.” Hij betwijfelt of de woningbouw de impuls gaat geven waar de sector op hoopt. “We hebben niet direct het vertrouwen dat die zwengel in 2026 al echt loskomt.” Binnen die stabiele markt wil Sakol wel blijven groeien. “Onze ambitie is natuurlijk om daar, net als dit jaar, verder in te groeien.” Hoeveel precies laat hij in het midden. “Meer dan marktgroei,” zegt hij wel. 

Distributiemodel onder de loep 

Een belangrijk thema voor 2026 is distributie. “Die transportkosten-ontwikkeling dwingt ons om goed na te denken over ons distributiemodel. Transport wordt een steeds schaarser en duurder ‘commodity’. Daar moeten we zuiniger mee omgaan.” 

"Het is onbetaalbaar om voor een half palletje bakstenen te rijden"

Dat raakt direct aan het serviceniveau. “U vraagt, wij draaien, dat is een belangrijke servicecomponent, maar daar zit straks een grens aan. Als je kijkt naar de werkelijke kosten, dan is het gewoon onbetaalbaar om voor een doosje schroeven te rijden.” Of, realistischer: “een half palletje bakstenen dat je even vergeten bent.” 

Volgens De Laat is dat een gezamenlijke opgave. “Daar moet je als keten samen met je klanten naar kijken. Planning, bundeling en discipline worden belangrijker. Of je moet die hogere lasten kunnen dragen. Het is het een of het ander.” 

Geen grote groei in vestigingen 

Grote groei van het aantal vestigingen ziet De Laat niet direct gebeuren binnen Sakol. “De Sakol-leden hebben gemiddeld relatief grote vestigingen en dan werkt dat spelletje van vlaggetjes prikken toch anders.” 

Realisme als rode draad 

Het gesprek met De Laat is er een zonder grote claims of makkelijke oplossingen. Maar juist dat maakt zijn analyse scherp. De boodschap is helder: de sector houdt zichzelf klem als ze zelfs bij schaarste geen marge durft te nemen, terwijl kosten structureel doorstijgen. 

Of zoals De Laat het zelf zegt: “Als het te krap wordt, verklein je uiteindelijk die investeringsruimte.” En zonder investeringsruimte wordt verduurzaming, logistieke vernieuwing en toekomstbestendigheid vooral een papieren ambitie.