Column: Tarieven aan de kassa

Waarom jouw boormachine ineens geopolitiek is. De directe aanleiding klinkt als satire. Groenland. De VS willen druk zetten op Europa en gebruiken importtarieven als breekijzer. Het is duidelijk, dit is geen klassieke handelspolitiek meer, maar machtspolitiek via tarieven. De EU en de VS zitten opnieuw in een preventieve handelsoorlog, met weinig voorspelbaarheid en veel politieke lading. Bedrijven kunnen er weinig mee plannen. En laat plannen nu net zijn wat ondernemers nodig hebben. Voor ondernemers klinkt dat misschien als politiek theater ver weg. Maar schijn bedriegt. Wanneer grote spelers als de VS en de EU de handelsrelatie opnieuw op zijn kop zetten, krijgt iedereen daar de effecten van te voelen. Tarieven zijn geen abstract cijfer. Het zijn kostenposten op je inkoopfactuur of op de spullen die je in de schappen legt. 

De kern van het probleem is dat er geen handelservaring meer is die zekerheid biedt. Wat vorig jaar nog een tijdelijke wapenstilstand was, is nu weer een echte oorlogsdreiging. De nieuwste stap van de VS benadrukt dat tarieven steeds meer worden ingezet als politiek drukmiddel. Geen logica van markten, maar frontliniepolitiek. 

Wat betekent dat concreet voor jou als retailondernemer in de doe-het-zelfbranche? Denk eerst aan je leveranciers. Veel bouwmaterialen, gereedschap of accessoires komen, direct of indirect, via internationale ketens naar Nederland. Als daar ‘plakkerige’ tarieven op komen, moet iemand die kosten dragen. In het slechtste geval ben jij dat. Je marge slinkt, of je moet prijzen verhogen in een markt waarin de prijsdruk groot is.

Vergeet ook de valutamarkt niet. De handelsspanningen drukken op de dollar en zorgen voor extra volatiliteit. Dat maakt import duurder én onvoorspelbaar. Ingewikkelde wisselkoersen zijn geen luxeprobleem voor multinationals. Ze zijn directe inputkosten voor iedereen die producten uit het buitenland haalt. 

En dan is er nog de onzekerheid zelf. Ondernemers hebben een hekel aan onzekerheid. Je plant inkoop, je plant voorraad, je plant groei. Maar als je niet weet welk tarief er morgen geldt, plan je al helemaal niets. Dat leidt tot conservatisme: minder investeren, meer cash in de la, en minder innovatie. In een branche waarin snelheid en service onderscheidend zijn, is dat een serieus risico.

Toch zit er ook een positieve kant aan: deze tarievendiscussie kan Europa wakker schudden. Europees beleid focust steeds meer op het versterken van interne vraag en concurrentiekracht. Als de euro sterker wordt of meer regionale productie aantrekkelijker, kan dat op termijn juist kansen bieden voor lokale ondernemers en leveranciers. 

Maar vandaag is het vooral een wake-up call. De trans-Atlantische relatie zit in zwaar weer, en jij als ondernemer moet daar niet pas op reageren als de tarieven al op je factuur staan. Kijk kritisch naar je leveringsketens, denk na over alternatieve inkooplanden en overleg met branchegenoten over gezamenlijke risico’s. In tijden van geopolitieke turbulentie komt jouw veerkracht niet uit beleid, maar uit daadkracht.

De tarievenoorlog wordt niet morgen opgelost. De verwachting is vooral meer volatiliteit en minder vertrouwen. De vraag is niet of dit gevolgen heeft voor jouw winkel. De vraag is wie er het beste mee omgaat. En wie zich laat verrassen door de volgende tweet.

Dirk Mulder, sectorbanker ING