Van gereedschapskist tot levensperspectief

“Een oude naaimachine uit het jaar nul, stond er schijnbaar al een eeuw en werd er toch dagelijks op gewerkt. Een auto die bij ons al lang de sloop in was gegaan, functioneerde er trots als lesauto én als werkplaats tegelijk. En jongeren die graag anderhalf uur naar school lopen, nog zingend ook, omdat ze weten dat een opleiding hun een goede toekomst kan geven.” Chris Goedhart, eigenaar van een Bouwcenter en meerdere Gamma- en Karwei-winkels, bezocht begin 2026 samen met zijn vrouw de projecten van Stichting Gered Gereedschap in Oeganda. Wat Peter Schmidt en René Rutte van Gered Gereedschap hen daar lieten zien, maakte een onuitwisbare indruk.

Brutaal genoeg om te bellen

De samenwerking tussen Stichting Bon Coeur, de familiestichting van de familie Goedhart, en Gered Gereedschap begon eigenlijk tegen de regels in. De stichting – met vader en moeder Goedhart, Chris en zijn zus, een vijfde bestuurslid en de ondersteuning van José van den Oord – hanteert een duidelijk beleid: “geen acquisitie, wij zoeken zelf onze goede doelen uit”. Maar René Rutte belde toch. “We zijn altijd wel brutaal genoeg om dan toch te bellen”, lacht Peter Schmidt, projectleider bij Gered Gereedschap. Het bleek de juiste keuze. Rutte mocht een presentatie geven aan het bestuur en won meteen het vertrouwen met een project voor gedetineerden die dankzij een metaalopleiding een tweede kans kregen.

“Dat vonden wij zo’n mooi initiatief”, zegt Goedhart. “Dat dat eigenlijk het begin werd van de samenwerking met Gered Gereedschap.” Sindsdien is die samenwerking alleen maar hechter geworden. “Door de jaren heen hebben we een mooie band opgebouwd. De relatie is heel goed.” Dat die band zo goed is, dankt hij ook aan de manier waarop Gered Gereedschap communiceert: met heldere en mooie projectvoorstellen, concrete doelen en goede rapportages. “Wij willen het altijd afgebakend hebben in projecten. Dat we het kunnen labelen, dat onze donaties niet op de grote hoop gaan. En jullie hebben dat goed voor elkaar”, zegt Goedhart tegen Schmidt.

Vakmanschap als oplossing

Gered Gereedschap wil als non-profit-organisatie het leven van mensen in Afrika verbeteren en ziet vakmanschap als een oplossing. Daartoe zamelen ze afgedankt gereedschap en machines in Nederland. Onder andere via Bouwcenter Goedhart en andere verkooppunten. Dat gereedschap knappen ze in een aantal werkplaatsen met vrijwilligers op en sturen ze naar projecten in vier Afrikaanse landen waaronder Oeganda. In die landen ondersteunen ze technische scholen, waar ze ook leraren trainen. Zodat die jongeren uit de wijde omgeving leren timmeren, auto’s repareren of naaien. Ze krijgen er niet alleen theorievakken, maar ook praktijkervaring en stages en, als ze afstuderen, krijgen ze vaak een eigen kist met een basisset gereedschap om als zelfstandig vakman van start te kunnen.

Schmidt legt de filosofie uit: “Als techneut heb je drie dingen nodig: theoretische kennis, praktische ervaring en gereedschap of machines. Dat weet iedere techneut.” Gered Gereedschap probeert al die drie pijlers te ondersteunen. Daarnaast gaat de aandacht ook naar wat er ná de opleiding komt: ondernemerschap. Want een diploma halen is één ding, daarna ook echt een inkomen opbouwen, is een tweede. “We kijken ook naar die stap daarna: hoe kunnen we zorgen dat iemand ook zonder ‘geefgeld’ verder kan?”

Goedhart spreekt die aanpak zeer aan. “Het mooiste is als je niet zegt: hier heb je geld en kijk maar. Maar dat je echt de zelfredzaamheid probeert te vergroten. Dat hebben we met eigen ogen gezien in Oeganda.” De link met zijn eigen wereld – de bouwgroothandel en doe-het-zelf – maakt de verbinding extra sterk. “Je hebt er affiniteit mee, snapt elkaars taal en je weet als geen ander wat iemand in de bouw of techniek nodig heeft.”

De 'Gamma' van het dorp

Het bezoek aan Oeganda opende Goedharts ogen op meerdere manieren. Neem de lokale ‘doe-het-zelfzaak’ die ze bezochten: een winkeltje dat in zijn bouwmarkt twee keer in het toilet zou passen, maar waar de eigenaar straalde van trots. “Dat was zo’n beetje de ‘Gamma van het dorp’. Met wat spijkers. Als Gamma-man was dat natuurlijk wel bijzonder om te zien.”

Ook zag Goedhart in de praktijk de uitwerking van de studiebeurs die Gered Gereedschap uitreikt aan kansrijke leerlingen. Met de beurs kunnen ze twee jaar lang een volledige opleiding volgen, inclusief diploma. Goedhart sprak met een meisje dat na haar opleiding als kleermaakster twintig euro per week verdient. “En daar is ze helemaal blij mee”, zegt hij. “Blij dat ze met die opleiding een baan heeft en de kost kan verdienen.”

Het raakte Goedhart diep. “Voor ons is het zo normaal dat we naar school gaan. Voor hen is het echt de vraag: heb ik een toekomst of niet? Ze lopen anderhalf uur naar school en anderhalf uur terug – en blij.” De vergelijking met zijn eigen schooltijd kon hij niet laten: in Oeganda vertelde hij een schooldirecteur dat hij als kind alles deed om níét naar school te hoeven gaan. De beste man keek hem niet begrijpend aan.

Private scholen, lokale partners

Gered Gereedschap werkt liefst samen met privéscholen en lokale partners in Afrika. “Die hebben een ondernemende mindset”, legt Schmidt uit. “Ze zijn gedwongen om hun eigen geld binnen te halen. Want geen leerlingen, is geen schoolgeld en dus geen geld om leraren te kunnen betalen.” Bovendien stimuleert Gered Gereedschap ook dat scholen op eigen benen kunnen staan. Bij één van de twee bezochte scholen – Prime Vocational Institute – draait de werkplaats ook commercieel. Daar worden deuren en ramen van metaal gemaakt en verkocht. Ook worden er betonnen elementen gegoten en lokaal verkocht.

De stichting werkt ook aan een verhuurwerkplaats in de regio: een plek waar afgestudeerde vakmensen terecht kunnen voor gereedschap en machines, kennis en begeleiding. Het doel is dat die werkplaats binnen drie jaar financieel zelfstandig is. “Er moet voldoende geld binnenkomen om salarissen te betalen, huur te betalen en ‘s nachts een ‘gunman’ als bewaker”, legt Schmidt nuchter uit.

Goedhart snapt de lokale complexiteit inmiddels goed. De vijf uur durende autorit van de luchthaven naar de projectlocaties over een prachtige snelweg (aangelegd met Chinees geld), die al snel overging in hobbelige modderstraten, was op zichzelf al een les. “Je moet het land begrijpen. Je bent bijna gedoemd om te mislukken als je het zelf probeert vanuit een westerse insteek. Je hebt goede lokale partners nodig. Dat is de kunst en die beheerst Gered Gereedschap heel goed.”

Een druppel die een olievlek wordt

Dat Gered Gereedschap tien jaar lang een van de ondersteunde organisaties is van Bon Coeur, zegt veel. “We willen altijd voor de lange termijn samenwerken. Een aansprekend project, met een goed plan en heldere doelen, zijn voor ons voorwaarden voor een donatie. Wij zijn niet van: ‘doe maar een bedrag in de grote pot en zie maar wat je ermee doet.’”

Het bezoek aan Oeganda heeft die overtuiging alleen maar versterkt. “Je lost beslist niet het probleem op in heel Afrika”, geeft Goedhart toe. “Maar voor die mensen die het betreft, beteken je wél heel veel. Dat is dan maar die spreekwoordelijke druppel. En die druppel wordt een olievlek. Want alles wat ze leren, brengen ze weer over aan anderen.” Hij kijkt even voor zich uit. “Als je het dan echt ziet... Dan leven die cijfers en die rapportages pas echt.”

Over Stichting Gered Gereedschap

Gered Gereedschap zamelt afgedankt gereedschap en machines in, laat die opknappen door vrijwilligers en stuurt ze naar technische scholen in vier Afrikaanse landen. De stichting ondersteunt een holistische aanpak: theoretisch onderwijs, praktijkervaring, gereedschap én begeleiding bij het starten van een eigen bedrijf. Meer informatie: geredgereedschap.nl