Juridische aandachtspunten bij je energiecontract

Lees je energiecontract en de algemene voorwaarden! Het klinkt voor de hand liggend, maar het begint met uw contract en de algemene voorwaarden. Zakelijke energiecontracten bevatten doorgaans een reeks bepalingen die in rustige tijden nauwelijks opvallen, maar bij marktschommelingen opeens cruciaal blijken. De kernvraag is: heb je een vaste of een variabele prijs afgesproken, en wat mag uw energieleverancier doen als de markt beweegt?

Variabel prijscontract

Bij een variabel prijscontract is de energieprijs gekoppeld aan de marktprijs. Als ondernemer draagt u daardoor direct het marktrisico. Stijgende grondstofprijzen als gevolg van de situatie in het Midden-Oosten kunnen zich dan ook snel vertalen in een hogere energierekening.

Welke bescherming biedt je contract en waar zitten de valkuilen?

De stijging van de gasprijs wordt inmiddels steeds duidelijker merkbaar. In juli bereikte de gasprijs het hoogste niveau sinds de extreme prijspiek van 2022. Gezien de oorlog in het Midden-Oosten kwam deze ontwikkeling niet onverwacht. De hogere marktprijzen kunnen bovendien doorwerken in de tarieven van variabele energiecontracten, die doorgaans tweemaal per jaar worden aangepast: in januari en juli.

Ook de elektriciteitsprijs kan hierdoor stijgen. Die prijs hangt gedeeltelijk samen met de gasprijs, omdat gascentrales worden ingezet wanneer onvoldoende duurzame energie beschikbaar is om aan de vraag naar elektriciteit te voldoen.

Vast prijscontract

Bij een vast prijscontract ligt het energietarief voor de gehele contractduur vast. Het uitgangspunt is: afspraak is afspraak. Uw energieleverancier kan de overeengekomen prijs in beginsel niet eenzijdig verhogen. Toch is ook hier oplettendheid geboden: controleer of uw contract en de bijbehorende algemene voorwaarden een prijswijzigingsbeding bevatten en, zo ja, hoe dit prijswijzigingsbeding is vormgegeven. Sommige vaste energiecontracten bevatten een clausule die de energieleverancier – onder bepaalde voorwaarden – tóch de ruimte geeft om de prijs aan te passen. Let wel, die mogelijkheid doet zich doorgaans uitsluitend voor bij wijzigingen in wet- en regelgeving.

Hoewel de energietarieven bij vaste energiecontracten in beginsel vastliggen, kunnen belastingen, heffingen en netwerkkosten gedurende de contractperiode dus nog wel wijzigen. Deze kosten vallen buiten de invloedssfeer van de energieleverancier en worden wettelijk vastgesteld. Daarnaast kunnen ook administratiekosten, meetkosten en eventuele servicekosten veranderen, voor zover deze niet expliciet zijn vastgelegd in uw energiecontract. Bij grootverbruik kunnen ook de kosten voor netcongestie of capaciteitstarieven wijzigen. Het is daarom van belang om te weten welke kosten wél en niet onder de vaste prijsafspraak vallen.

Wijzigt de totale prijs die je betaalt, ga dan na waarop die wijziging precies betrekking heeft en of uw energieleverancier bevoegd is om die kosten daadwerkelijk aan u door te berekenen. Het mag er immers niet toe leiden dat de marktomstandigheden alsnog op u worden afgewenteld, zij het via andere kostenposten waarvoor die mogelijkheid contractueel en/of op basis van de wet niet bestaat. Een vast contract biedt bescherming, maar alleen als u weet waar de grenzen van die bescherming liggen.

Micro-onderneming

Onder de nieuwe Energiewet verkrijgen zogenoemde micro-ondernemers meer bescherming dan grotere zakelijke afnemers. Een micro-onderneming is volgens de Europese definities een onderneming die:

• minder dan 10 werknemers in dienst heeft, én
• een jaaromzet of jaarlijks balanstotaal van maximaal € 2 miljoen heeft.

Dus: bent u een kleine retailer? Dan geniet je op enkele punten mogelijk extra bescherming. Onder bepaalde omstandigheden kun je een energiecontract vernietigen, bijvoorbeeld indien je bij het afsluiten van een energiecontract onder druk bent gezet. Wees er wel van bewust dat niet iedere prijsverhoging ongeldig is en het energiecontract in principe leidend is. Controleer daarom altijd op welke contractuele grondslag een tarief- of kostenverhoging is gebaseerd.

Tips voor retailers

Wacht niet tot een hogere energierekening binnenkomt, maar controleer tijdig welke prijsafspraken u met uw energieleverancier heeft gemaakt. Kijk daarbij niet alleen naar de aanduiding ‘vast’ of ‘variabel’, maar ook naar het prijswijzigingsbeding, de algemene voorwaarden en de afzonderlijke kostenposten op uw factuur. Een stijgende marktprijs betekent namelijk niet automatisch dat je energieleverancier alle hogere kosten aan je mag doorberekenen. Ontbreekt een deugdelijke contractuele grondslag, dan heeft uw energieleverancier in beginsel géén recht om de prijs eenzijdig te verhogen.

Behoefte aan juridisch advies?

Wordt er bij jouuw contract een verhoging doorgevoerd, terwijl hier volgens jou geen deugdelijke contractuele grondslag voor is? Dan kun he daartegen juridisch optreden. Daar helpen onze energierecht­specialisten uiteraard graag bij.

Webinar bijwonen?

Regelmatig geven collega’s van Poelmann van den Broek advocaten webinars over de huidige stand van zaken binnen het energierecht. Daarin wordt ook netcongestie behandeld. Bent u nieuwsgierig? Houd dan onze Academy-pagina in de gaten. Daar kun je tevens oude webinars terugkijken.

* Beeld gegenereerd met AI

Dit artikel is van de hand van Olivier van Oosterhout (advocaat Huur en Energie) bij Poelman van den Broek. www.pvdb.nl