Kan de bouwmarkt meer omzet halen uit advies over het binnenklimaat?

Themaverhalen kwamen voorheen tot stand op basis van een stelling, aangevuld met reacties uit de markt. Nu pakken we dat anders aan: de introductie is gebaseerd op een interview met een deskundige, ditmaal Ronald Oosterwijk van Energieadvies aan Huis.

Particulieren komen vaak de bouwmarkt binnen met één klacht: het is te koud, te warm of te benauwd. Waar moet een medewerker dan op doorvragen?

Oosterwijk: “Het belangrijkste is dat je niet meteen naar één product grijpt. Een klacht kan te maken hebben met isolatie, luchtdichtheid, ventilatie of het gebruik van de installatie. In de winter zie je dat mensen hun woning zoveel mogelijk dichthouden om warmte vast te houden. Maar als er niet wordt geventileerd, krijg je juist vochtproblemen, condensatie en uiteindelijk schimmel­vorming. Zeker als de ruimtetemperatuur ook nog te laag is.”

Wat is in de zomer de eerste maatregel waaraan consumenten zouden moeten denken?

“Zonwering. Zeker onder Nederlandse klimaatomstandigheden is zonwering een eerste vereiste om een woning comfortabel te houden. Er zijn nog steeds veel mensen die daar nauwelijks over nadenken. Die zitten dan in een woning waar de temperatuur richting de veertig graden gaat en doen alleen een gordijntje dicht. Maar de warmte zit dan al binnen. Je moet de zon van buitenaf tegenhouden.”

Daar ligt dus een duidelijke rol voor de bouwmarkt?

“Ja, zeker. Bouwmarkten kunnen klanten helpen door goed door te vragen. Waar zit het probleem? Is het vooral warmte in de zomer, tocht in de winter, vocht, schimmel of een hoge energierekening? Bij koeling denken mensen al snel aan een apparaat, maar vaak begint comfort bij zonwering, luchtdichtheid en slim ventileren.”

U noemt luchtdichtheid. Waarom is dat zo belangrijk?

“Als in de winter de warmte via kieren naar buiten vliegt, komt in de zomer de warmte net zo gemakkelijk naar binnen. Tocht wordt vaak alleen als een winterprobleem gezien, maar heeft ook invloed op het zomercomfort. Daar is nog een wereld te winnen. Veel mensen weten simpelweg niet waar de luchtlekken in hun woning zitten.”

Wat ziet u bij metingen dat bewoners zelf vaak niet doorhebben?

“Bij blowerdoortests in bestaande woningen zie ik regelmatig dat mensen hebben geïnvesteerd in HR++-glas of nieuwe kozijnen. Vervolgens blijkt dat die kozijnen rondom niet goed luchtdicht zijn afgewerkt. Dan valt de werkelijke besparing tegen. Het product is niet verkeerd, maar de aansluiting klopt niet. Daarom kijk ik naar het geheel.”

Hoe pakt u zo’n adviestraject aan?

“Als er een energielabel aanwezig is, neem ik de gegevens daaruit mee, bijvoorbeeld over isolatiewaarden. Daarnaast kijk ik naar wat er feitelijk in de woning aanwezig is. Op basis daarvan maak ik een warmteverliesberekening. Vervolgens schets ik scenario’s: welke maatregelen verbeteren het comfort en besparen energie, en wat past bij het beschikbare budget? Dat werk ik uit in een rapport.”

Veel bouwmarktproducten zijn juist losse maat­regelen: tochtstrips, radiatorfolie, ventilatieroosters en isolatiemateriaal. Die hebben toch ook zin zonder totaalplan?

“Ja, kleine maatregelen kunnen zeker helpen. Als iemand in de winter met een kaarsje kijkt waar tocht vandaan komt en daar een tochtstrip plaatst, is dat prima. Radiatorfolie of eenvoudige isolatiemaatregelen kunnen ook meer comfort opleveren. Zelf maatregelen uitvoeren is goedkoper dan direct een aannemer inschakelen. Maar je moet wel blijven nadenken over het geheel.”

Wanneer moet een bouwmarkt een klant doorverwijzen voor professioneel advies?

“Als de klacht blijft terugkomen, als er vocht- of schimmelproblemen zijn of als mensen grotere investeringen overwegen. Dan is het verstandig om de woning te laten controleren op luchtdichtheid en warmteverlies. Zo weet je welke maatregelen echt effect hebben.”

Welke vraag zou iedere bouwmarktmedewerker moeten stellen?

“Eigenlijk: heeft u uw woning al laten controleren op luchtdichtheid en warmteverlies? Want pas als je weet waar het probleem zit, kun je de juiste maatregelen treffen. Anders plak je misschien alleen een pleister op de wond.”

Michel Marinus, Kluswijs Haarlem

“Mensen komen vaak met een heel gerichte vraag de winkel binnen: het is te warm in huis, het is te koud, het tocht ergens of ze zoeken gewoon snel een ventilator, mobiele airco of tochtstrip. Dat soort producten hebben we natuurlijk. Zeker op bloedhete dagen merk je dat klanten vooral een oplossing voor dat moment willen. Dan zijn ventilatoren bijna niet aan te slepen. Tegelijkertijd zien we dat de vraag breder wordt. Mensen staan er steeds meer voor open dat we meekijken naar het totale plaatje: waar komt tocht vandaan, hoe zit het met ventilatie en wat kun je structureel doen om warmte binnen of juist buiten te houden?

Daarom combineren wij beide. We verkopen losse producten, maar bieden ook advies en uitvoering aan huis. We kunnen langskomen, ramen en deuren beoordelen, tochtprofielen of tochtstrips plaatsen en samen zoeken naar een fundamentelere oplossing. We installeren geen warmtepompen, maar werken wel met mensen om ons heen, zoals een loodgieter. Daardoor kunnen we meer bieden dan alleen een product uit het schap.

Ik merk dat de bouwmarkt verandert. Het draait steeds minder om alleen producten schuiven en steeds meer om dienstverlening. Zeker in een buurt- of stadswinkel verwachten klanten dat je meedenkt en betrouwbaar advies geeft. Ook jonge mensen willen of kunnen steeds minder zelf doen; zij hebben behoefte aan iemand die het overneemt. Wij worden daarmee steeds meer een aanspreekpunt en vertrouwenspersoon voor klussen in en om het huis.”

Wycher Bakker, Eurom

“Ronald Oosterwijk benadrukt terecht dat een comfortabel binnenklimaat begint bij de basis. Goede isolatie, luchtdichtheid, zonwering en slimme ventilatie zorgen ervoor dat warmte zoveel mogelijk buiten blijft en dat een woning energiezuinig presteert. Die integrale benadering verdient alle aandacht.

Toch laat de praktijk zien dat dit niet altijd voldoende is. Tijdens langdurige warme perioden of opeenvolgende tropische dagen warmen ook goed geïsoleerde woningen op. Zeker in bestaande woningen, appartementen of huizen met veel glas is warmte die eenmaal binnen is vaak lastig weer kwijt te raken. Dan is actieve verkoeling geen luxe, maar een logische aanvulling op de bouwkundige maatregelen.

Juist daar voegen de koeloplossingen van Eurom waarde toe. Moderne ventilatoren worden steeds stiller en energiezuiniger en zorgen voor een aangename luchtcirculatie, waardoor de gevoelstemperatuur merkbaar daalt. Ze kunnen bovendien helpen om koele lucht van een airconditioner beter door de ruimte te verspreiden of om ’s avonds warme lucht sneller naar buiten te ventileren. Wanneer de binnentemperatuur echt te hoog oploopt, bieden de mobiele airconditioners van Eurom een effectieve oplossing om het comfort snel te herstellen.

Bovendien heeft Eurom met de innovatieve Window Way-Out een praktisch antwoord op een veelgehoord bezwaar tegen mobiele airconditioners. Deze slimme oplossing maakt het eenvoudig om de warmteafvoerslang efficiënt via het raam naar buiten te geleiden, waardoor minder warme buitenlucht de woning weer instroomt en de airconditioner effectiever kan werken.

De boodschap is dan ook niet dat bouwkundige maatregelen en actieve verkoeling tegenover elkaar staan, maar dat ze elkaar juist kunnen versterken. Door warmte zoveel mogelijk buiten te houden met goede zonwering, isolatie en luchtdichting, wordt de koelbehoefte beperkt. Op momenten dat de binnentemperatuur desondanks oploopt, bijvoorbeeld tijdens langdurige hittegolven of warme nachten, kunnen energiezuinige ventilatoren en efficiënte mobiele airconditioners van Eurom het comfort aanzienlijk verbeteren. Zo ontstaat een totaaloplossing waarin preventieve maatregelen en slimme verkoeling hand in hand gaan, afgestemd op de woning én de situatie van de bewoner.”

Wouter Heuterman, SpeedComfort

“Ik denk dat Ronald een goed punt maakt. Wooncomfort begint niet bij één product. Isolatie, ventilatie, zonwering en luchtdichtheid hangen allemaal met elkaar samen. Alleen zie ik de rol van de bouwmarkt wel iets anders dan die van een energieadviseur of installateur.

Bij structurele of terugkerende problemen is een grondige analyse absoluut waardevol. Zeker als grotere investeringen worden overwogen, is het belangrijk om eerst goed te weten waar de oorzaak ligt. Veel mensen weten simpelweg niet waar warmte verloren gaat of waardoor een ruimte niet comfortabel aanvoelt.

Maar niet voor iedere vraag is een compleet adviestraject nodig. In de praktijk komen mensen vaak met een heel concrete vraag de bouwmarkt binnen. Ze hebben last van tocht, krijgen de woonkamer niet goed warm of willen hun energierekening verlagen. Dan hoeft een uitgebreid advies niet altijd de eerste stap te zijn. Met een praktische oplossing die iemand zelf kan aanbrengen, kun je vaak al veel bereiken. Een tochtstrip is daar een goed voorbeeld van. Wordt de radiator wel warm, maar blijft de kamer toch koud? Dan kan een radiatorventilator van SpeedComfort direct een merkbaar verschil maken.

De kracht van een bouwmarkt zit wat mij betreft niet in het stellen van een volledige diagnose, maar in het helpen van consumenten die zelf aan de slag willen. Met een paar gerichte vragen kun je een consument vaak al de goede kant op helpen. Als blijkt dat het probleem complexer is, is dat juist het moment om een specialist in te schakelen. Zo vullen de bouwmarkt en de specialist elkaar aan, elk vanuit de eigen rol.”

Maykel Zwanenburg, Hubo Bodegraven

“De meeste mensen die bij ons binnenkomen, hebben op dat moment een heel concrete behoefte. Zeker als het warm is, gaat het om ventilatoren of airco’s. Dat is in eerste instantie echt een productvraag: mensen willen snel een oplossing. Tegelijkertijd zie je dat klanten ook nadenken over een structurelere aanpak. Een mobiele airco helpt even, maar wie verder kijkt, komt al snel uit bij isolatie, ventilatie en het verduurzamen van de woning.

Wij kunnen daarin meedenken en verschillende oplossingen aanbieden, zoals tochtstrips, radiatorfolie, voorzetramen en isolatiematerialen. Daarbij is het belangrijk om niet alleen naar de klacht van vandaag te kijken, maar ook naar het comfort en het energieverbruik op langere termijn. Een paar jaar geleden hebben we bijvoorbeeld ook warmtescans aangeboden. Daarbij werd met een camera gekeken waar zich in huis koude muren of zwakke plekken bevonden. Bij oudere woningen zie je dan vaak precies waar warmte verloren gaat, bijvoorbeeld bij glas-in-loodramen of slecht geïsoleerde buitengevels. Op basis daarvan kun je klanten gerichter adviseren.

Ook werken we aan initiatieven met gemeenten, zoals pakketten voor huurwoningen met eenvoudige maatregelen waarmee bewoners hun energierekening kunnen verlagen. Dat soort oplossingen is laagdrempelig en kan echt helpen.

Maar je moet als bouwmarkt ook eerlijk zijn over je rol. Wij hebben veel kennis en bieden veel producten, maar we kunnen niet alles. Bij complexe onderwerpen als warmtepompen, zonnepanelen of vaste installaties moet je soms zeggen: dit gaat ons te ver; hiervoor heb je een specialist of installateur nodig. Een klant is uiteindelijk het meest geholpen met eerlijk en open advies. Je moet geen dingen beloven die je niet kunt waarmaken. We denken graag mee, maar het blijft belangrijk om te weten waar de grens ligt tussen wat een bouwmarkt kan bieden en wat echt specialistisch werk is.”