Alle seinen staan op groen voor groei van de categorie tuin

Themaverhalen kwamen voorheen tot stand op basis van een stelling, aangevuld met reacties uit de markt. Nu vliegen we dat anders aan: de introductie is gebaseerd op een interview met een deskundige, ditmaal Albert Top, directeur van NRG: Crossmarks | SVT | Matters Most | Applepie | RST | Nowmads. Hij benadrukt dat een scherpe positionering van spelers in de tuinsector urgenter is dan ooit. NRG werkt onder andere ook voor tuinmarktformule Intratuin.

Albert, is de tuin een onderhoudsgebied of een leefruimte?

“De tuin is in rap tempo een leefruimte geworden. Inmiddels ziet ongeveer de helft van de huishoudens de tuin als verlengde van de woonkamer, met duidelijke zit- en eetzones. Het gaat niet langer alleen om onderhoud, maar om beleving, comfort en design.

Dat vraagt om een andere rol van retailers. In onze retailvisie draait het om een scherpe rol van betekenis. Tuincentra moeten zich niet positioneren als verkooppunt van planten en potgrond, maar als inspirerende leefexperts. Formules als Intratuin doen dat goed door in te zetten op trends, styling en totaalbeleving. Hun recente trendthema’s, zoals ‘Clear Reflections’, ‘Easy Living’ en ‘Culture Club’, laten zien dat kleur, materiaal en sfeer centraal staan. Dat is lifestyle. Dat is geen puur onderhoudsverhaal meer.

"Moestuinieren (‘met de handen in de grond’) kent een flinke populariteit"

Bouwmarkten zoals Gamma en Praxis blijven sterker in het functionele domein: zaaggoed, basisplanten, schuttingen. Zij winnen op prijs en volume in het DIY-segment, maar de echte beleving en inspiratie vinden consumenten eerder bij het tuincentrum.

De klantreis onderstreept dat. Online wordt inspiratie opgedaan – via trends, social media en AR-toepassingen – maar 60 procent van de consumenten koopt uiteindelijk lokaal, waar advies en ervaring doorslaggevend zijn.”

Klimaatverandering leidt tot flink hete zomers. Wat betekent dat voor het tuinassortiment?

“Klimaatverandering is geen abstract begrip meer. Met zomers waarin temperaturen boven de 40 graden uitkomen, wordt klimaatbestendigheid een harde eis in het assortiment. Consumenten zoeken oplossingen tegen hitte en droogte. Denk aan schaduwmakers zoals bomen, pergola’s en overkappingen. Ook waterbuffers – vijvers, wadi’s, regentonnen – worden belangrijker. De tuin moet verkoeling bieden én water kunnen vasthouden.

Daarnaast zien we een sterke vraag naar droogtebestendige en hittebestendige beplanting. Mediterrane kruiden, siergrassen en sterke vaste planten winnen terrein. Het assortiment verschuift van kwetsbaar en onderhoudsintensief naar robuust en klimaatadaptief. Hier kunnen tuincentra zich onderscheiden door complete klimaatoplossingen te bieden. Niet alleen een plant verkopen, maar een totaaladvies over biodiversiteit, wateropvang en materiaalkeuze. Denk aan speciale ‘groene klimaatpleinen’ of workshops over klimaatbestendig tuinieren. Bouwmarkten spelen hier vooral in op instapoplossingen, zoals eenvoudige irrigatiesystemen of basale schaduwproducten. Dat is logisch vanuit hun positionering, maar het diepere ecosysteem-advies vraagt om specialistische kennis.”

Speelt duurzaamheid en circulariteit een rol in de tuinsector?

“Duurzaamheid en circulariteit zijn inmiddels structurele thema’s. Een grote groep consumenten kiest bewust voor een groene tuin, mede door biodiversiteitsdoelstellingen en subsidieregelingen. De tuin wordt gezien als onderdeel van de oplossing voor klimaat- en milieuvraagstukken. Voor tuincentra betekent dat een verbreding van het assortiment en de dienstverlening. Denk aan inheemse planten, bijenhotels, compostsystemen en herbruikbare potten. Ook educatie speelt een rol: uitleggen waarom een biodiverse tuin waarde toevoegt.

Circulariteit vertaalt zich concreet naar hergebruik van grondstoffen. Houtrecycling, gerecyclede materialen voor terrassen, refill-systemen voor meststoffen – het zijn geen experimenten meer, maar serieuze proposities. Europese ambities, zoals vastgelegd in de Green Deal, versnellen dat proces. Bouwmarkten pakken vooral de instap aan, bijvoorbeeld met gerecyclede tegels of duurzamer hout. Maar specialisten kunnen excelleren in integraal ecosysteem-advies: hoe richt je een tuin in die water opvangt, biodiversiteit stimuleert én comfortabel is?

De kern is opnieuw positionering. Wie helder kiest voor de rol van groene leefexpert, kan waarde toevoegen op design, klimaat en duurzaamheid. De tuin is niet langer een bijzaak, maar een volwaardig onderdeel van hoe mensen willen wonen en leven.”

Harry Fischer, KlusWijs Surhuisterveen:

“Voor veel mensen is de tuin nog steeds een plek waar je vooral bezig bent met onderhoud. Ze vinden het fijn om weer met de handen in de aarde te werken: schoffelen, planten, zaaien. Dat merken wij ook in de winkel. Potgrond, plantjes en zaden verkopen we echt heel veel. Zodra het weer omslaat, schakelen we hier meteen van winterproducten naar tuinspullen.

Tegelijkertijd zie je wel dat de tuin langzaam verandert. Mensen willen dat het er niet alleen netjes bij ligt, maar ook mooi uitziet. Ze besteden meer aandacht aan aankleding en zijn bereid daar ook wat meer geld aan uit te geven. Denk aan mooie buitenkleden of decoratie. De tuin wordt stap voor stap steeds meer een plek waar je ook echt wilt zitten en genieten.

Ook de coronaperiode heeft daarbij een rol gespeeld. Mensen brachten meer tijd thuis door en ontdekten hun tuin opnieuw. Dat zie je nog steeds terug in de belangstelling voor tuinieren en buitenleven. Voor veel mensen is de tuin inmiddels een plek om te ontspannen na een werkdag.

Daarnaast merken we dat mense n bewuster omgaan met water. Regentonnen verkopen bijvoorbeeld goed. Dat heeft natuurlijk ook te maken met wat gemeenten stimuleren, maar het speelt ook mee dat mensen kijken naar hun waterrekening. Vaak is het dus een combinatie van milieubewustzijn en praktisch nadenken. Alles bij elkaar zie je dat de tuin belangrijk blijft. Het onderhoud hoort erbij, maar de beleving krijgt steeds meer aandacht.”

Koen Nottebaere, Category Director Garden, Maxeda DIY Group

“Ook bij Praxis zien we de afgelopen jaren een verandering in de tuin: van een plek die vooral om onderhoud draaide naar een volwaardige leefruimte. Categorieën zoals planten, gewasbeschermingsmiddelen en kerstdecoratie brengen veel klanten naar onze winkels en dus is het belangrijk dat we ons aanbod aanpassen naar hun behoeftes.

Er is meer en meer focus op duurzaamheid. Consumenten verwachten gerecyclede materialen, FSC-hout, bamboe en biologisch afbreekbare producten. We spelen hier zoveel mogelijk op in en inmiddels is meer dan 98% van ons hout gecertificeerd, iets waar we trots op zijn! Ook zien we een sterke groei in producten die biodiversiteit bevorderen en in natuurlijke materialen. Hergebruik, reparatie en recycling worden de standaard, ondersteund door strengere wetgeving en bewuste consumenten. Daarom investeren we continu in materialsourcing en in het verminderen en verduurzamen van verpakkingen.

Indoor en small space gardening groeit door urbanisatie en de wens om groen in en om het huis te brengen. Modulaire plantenbakken en verticale tuinsystemen bieden creatieve oplossingen voor balkons en kleine tuinen. Esthetiek en functionaliteit komen samen op deze plekken, vaak versterkt door trends die zich verspreiden via sociale media.

Technologische innovaties dringen eveneens door in de tuin en maken het mogelijk slimme tools te combineren met traditionele tuinproducten. Slimme irrigatiesystemen, robotmaaiers en sensoren maken tuinen efficiënter en zorgen voor waterbesparing. Tegelijkertijd wordt de tuin steeds meer een verlengstuk van het huis en een plek voor ontspanning en welzijn. Meditatieruimtes, pergola’s en kleine spahoeken winnen aan populariteit. Consumenten zoeken modulaire en comfortabele tuinmeubelen die rust en luxe uitstralen en ook outdoorkeukens en entertainment worden steeds populairder.

Het consumentengedrag verandert razendsnel. Bij Praxis onderscheiden we ons door in te spelen op deze trends en het aanbieden van designproducten met focus op lifestyle, comfort en functionaliteit, voor een betaalbare prijs. Ons eigen merk Central Park speelt hierin een belangrijke rol, met een breed assortiment maken we tuinieren toegankelijk voor iedereen. Daarnaast versterken we ons merk en de relatie met klanten door inspirerende content en storytelling via sociale media en onze eigen kanalen. Wij kijken uit naar de komende lente en zomer!”

Joost van der Ree Doolaard, Hubo Maasdam

“Je ziet dat de tuin voor veel mensen steeds meer een leefruimte wordt. Zodra het een beetje mooi weer is, gaan mensen naar buiten. Dat zegt genoeg. Veel mensen hebben tegenwoordig een overkapping of een plek waar ze beschut kunnen zitten, dus zodra de zon schijnt, zitten ze buiten. Dat is ook iets wat na corona sterker is geworden: mensen zijn graag buiten en maken hun tuin echt onderdeel van hun woonruimte.

Dat zie je ook terug in het assortiment. Het is niet zo dat onderhoud verdwijnt, maar het wordt meer ‘en en’. Tuin is één van de categorieën die nog echt groeit, ook op het gebied van gereedschappen. Tegelijkertijd zie je dat zaaien en kweken weer populair is. Mensen willen toch weer iets doen met de natuur, zelf dingen laten groeien. Die combinatie van beleven en onderhouden zie je duidelijk terug.

Bij ons betekent dat vooral dat we creatief met de ruimte omgaan. Het aantal vierkante meters groeit niet per se, maar we zorgen dat we op hetzelfde oppervlak meer seizoensproducten kwijt kunnen. In de winter heb je kerst, in het voorjaar en de zomer draait het om tuin. Dan verdwijnen bijvoorbeeld andere artikelen en maken die plaats voor gieters, slangen en tuinaccessoires. Zo beweeg je mee met het seizoen én met de klant.

Warme zomers spelen natuurlijk ook een rol. Als het lang warm is, verkopen we meer ventilatoren en wordt er ook meer gesproeid in de tuin. Dan gaan slangen, sproeiers en irrigatieproducten harder. Dat is eigenlijk altijd een kwestie van vraag en aanbod. Slimme systemen bestaan wel, maar de gemiddelde klant zoekt vooral praktische oplossingen. Een slang of een slangenbox komt vaak al een heel eind.

Wat je wel steeds vaker ziet, zijn regentonnen. Dat heeft te maken met waterbesparing en een stukje bewustzijn over natuur. Mensen vinden het een prettig idee dat ze regenwater kunnen opvangen en daarmee hun tuin kunnen besproeien. Duurzaamheid speelt dus wel een rol, maar prijs blijft voor veel klanten nog steeds belangrijk.

De tuin is voor een bouwmarkt ook interessant, omdat je er veel winkelbeleving mee kunt creëren. Mensen worden vrolijk van tuinproducten. Als de zon schijnt, komen ze graag kijken en inspiratie opdoen. Voor ons betekent dat: meegaan met de seizoenen en zorgen dat er altijd iets nieuws te ontdekken is voor huis en tuin."